Kısa cevap: Borç ödemenin tek bir sihirli yolu yok; ama işleyen bir sıra var. Önce tüm borçlarınızı tek bir listede toplayın, her birinin faiz oranını ve asgari ödemesini yazın, aylık nakit akışınızdan borca ayırabileceğiniz sabit bir tutar belirleyin ve bu tutarı tek bir borca yığın. Diğerlerine yalnızca asgari ödemeyi yapın. Bir borç kapandığında, ona ayırdığınız parayı sıradaki borca aktarın. "Borç nasıl ödenir" sorusunun cevabı büyük ölçüde bu disiplinin ne kadar sürdürülebilir olduğuna bağlıdır.
İlk adım hesaplama değil, envanter. Bir tabloya tüm yükümlülüklerinizi yazın: kredi kartları, ihtiyaç kredileri, taşıt kredisi, taksitli alışverişler, aile veya arkadaşlara olan borçlar. Her satırda şu dört bilgi bulunsun:
Bu tabloyu görmek çoğu insan için rahatsız edicidir, ama kararlarınızı duygudan çıkarıp matematiğe taşır. Toplam borcunuz ile aylık gelirinizi karşılaştırdığınızda, borç ödemenin bir hafta mı yoksa iki yıl mı süreceğini de gerçekçi biçimde görürsünüz.
Borç kapatmanın motoru, gelir ile zorunlu giderler arasındaki farktır. Bu farkı görmek için basit bir aylık bütçe yeterli; sıfırdan bütçe oluşturma konusunu daha önce hiç ele almadıysanız, borç planından önce iki ay boyunca harcamalarınızı kaydetmeniz iyi bir başlangıç olur.
Kapasiteyi büyütmenin iki yolu var: giderleri kısmak ve geliri artırmak. Gider tarafında en hızlı sonucu abonelikler, dışarıda yemek, taksitli yeni alışverişler verir. Gelir tarafında ek işler, serbest çalışma ya da kullanılmayan eşyaların satışı devreye girer. Kişisel geliri artırma yolları borç kapatma sürecinde tasarruftan daha büyük etki yaratabilir, çünkü gider kısmanın bir alt sınırı vardır.
Asgari ödemelerin üzerine koyacağınız fazla tutarı hangi borca yönlendireceğinizi iki yöntemle belirleyebilirsiniz.
| Yöntem | Sıralama ölçütü | Güçlü yanı | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|
| Borç çığı | En yüksek faizli borç önce | Toplam faiz maliyeti en düşük | İlk kapanış uzun sürebilir, motivasyon düşer |
| Borç kartopu | En küçük bakiyeli borç önce | Hızlı kapanışlar psikolojik ivme verir | Daha fazla faiz ödenir |
Matematiksel olarak çığ yöntemi üstündür. Ancak daha önce birkaç kez plandan çıktıysanız, kartopu ile başlayıp ilk iki küçük borcu kapattıktan sonra çığa geçmek makul bir orta yoldur. Uygulamada en pahalı hata, yöntem seçmekle çok fazla vakit kaybedip hiç başlamamaktır.
Kredi kartında asgari ödeme yapmak borcu kapatmaz; sadece hesabı açık tutar. Kalan bakiyeye faiz işlemeye devam ettiği için ödeme yaptığınız halde borcun azalmadığını görürsünüz. Bu döngüyü kırmanın üç pratik yolu var:
Birden fazla yüksek faizli borcunuz varsa, bunları tek bir daha düşük faizli krediye çevirmek nakit akışını rahatlatır. Ancak iki koşula dikkat edin: yeni kredinin etkin faizi (dosya masrafı, sigorta ve komisyonlar dahil) mevcut ortalamanızdan gerçekten düşük olmalı ve vade uzatıldığında toplam ödenen faiz artmamalı. Vade uzatmak taksidi küçültür ama toplam maliyeti çoğunlukla büyütür. Ödeme güçlüğü içindeyseniz bankayla iletişime geçip yapılandırma talep etmek, gecikmeye düşüp kredi notunuzu bozmaktan daha iyidir; kredi notu ve kredibiliteyi geliştirme süreci yıllar alabilir.
Tüm nakdinizi borca yığıp sıfır bakiyeyle kalmak, ilk arıza veya sağlık masrafında sizi tekrar kredi kartına döndürür. Bu yüzden borç kapatma döneminde bir aylık zorunlu giderinizi karşılayacak küçük bir tampon tutun; borç kapandıktan sonra bunu tam bir acil durum fonuna dönüştürün. Aynı mantıkla, borç sürecinde yatırım yapmayı erteleyip erteleyip kafanızı karıştırmak yerine kural basit tutulabilir: faizi mevduat getirisinden yüksek her borç, yatırımdan önce gelir. Başlangıç seviyesinde yatırım adımları borç kapandıktan sonra çok daha rahat ilerler.